ภาพรวมโครงการ

ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 (M6) หรือ "สายบางปะอิน–นครราชสีมา" เป็นโครงการทางหลวงพิเศษ ระยะทางประมาณ 196 กิโลเมตร เริ่มต้นจากอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ไปจนถึงอำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา

โครงการนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมของประเทศ เพื่อเชื่อมต่อกรุงเทพมหานครและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยได้รับการบรรจุในแผนมาตรการเร่งรัดการลงทุน Action Plan ของกระทรวงคมนาคม และมาตรการเร่งรัดโครงการให้เอกชนร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ (PPP Fast Track)

ข้อมูลทั่วไป

  • ชื่อโครงการ: ทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 (M6) สายบางปะอิน–นครราชสีมา
  • ระยะทาง: ประมาณ 196 กิโลเมตร
  • รูปแบบ: ทางหลวงพิเศษ (Motorway) ควบคุมทางเข้าออกสมบูรณ์
  • จำนวนช่องจราจร: 4-6 ช่องจราจร (ไป-กลับ)
  • ผิวจราจร: ผิวทางคอนกรีต เขตทางกว้างประมาณ 70 เมตร
  • รูปแบบสัมปทาน: PPP Gross Cost (O&M)
  • ผู้รับสัมปทาน: บริษัท บีจีเอสอาร์ 6 จำกัด (BGSR6)
  • หน่วยงานกำกับ: กรมทางหลวง — กองทางหลวงพิเศษระหว่างเมือง
  • จำนวนด่าน: 9 ด่านเก็บค่าผ่านทาง
  • ทางแยกต่างระดับ: 10 แห่ง
  • ที่พักริมทาง (Rest Area): 8 แห่ง

แนวเส้นทาง

เส้นทางโครงการผ่าน 3 จังหวัด:

  • จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (อ.บางปะอิน, อ.วังน้อย)
  • จังหวัดสระบุรี (อ.หนองแค, อ.เมือง, อ.แก่งคอย, อ.มวกเหล็ก)
  • จังหวัดนครราชสีมา (อ.ปากช่อง, อ.สีคิ้ว, อ.ขามทะเลสอ, อ.เมือง)

รูปแบบการก่อสร้าง

เป็นการก่อสร้างทางแนวใหม่ตามมาตรฐานทางหลวงพิเศษ ดังนี้

  • 6 ช่องจราจร: ช่วง อ.บางปะอิน – อ.ปากช่อง (กม.0+000 – กม.109+500)
  • 4 ช่องจราจร: ช่วง อ.ปากช่อง – อ.เมืองนครราชสีมา (กม.109+500 – กม.196+000)

ทางยกระดับ

  • 6 ช่องจราจร — เลี่ยงเมืองสระบุรี (กม.40-กม.47)
  • 6 ช่องจราจร — โรงปูนซีเมนต์ทีพีไอ (กม.69-กม.75)
  • 6 ช่องจราจร — องค์การส่งเสริมกิจการโคนม (กม.82-กม.84)
  • 4 ช่องจราจร — ลำตะคอง (กม.125-กม.143)

9 ด่านเก็บค่าผ่านทาง

  1. ด่านบางปะอิน
  2. ด่านวังน้อย
  3. ด่านหินกอง
  4. ด่านสระบุรี
  5. ด่านแก่งคอย
  6. ด่านมวกเหล็ก
  7. ด่านปากช่อง
  8. ด่านสีคิ้ว
  9. ด่านขามทะเลสอ

รูปแบบ PPP และสัญญา

คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2560 อนุมัติให้กรมทางหลวงเปิดโอกาสให้ภาคเอกชนร่วมลงทุนและบริหารจัดการ ในรูปแบบ PPP Gross Cost ซึ่งเอกชนเป็นผู้ลงทุนก่อสร้างงานระบบและจัดเก็บรายได้ทั้งหมดส่งมอบให้แก่ภาครัฐ โดยภาคเอกชนได้รับค่าจ้างตอบแทนในการดำเนินงานและบำรุงรักษา

สัญญาก่อสร้างงานโยธา: แบ่งออกเป็น 40 สัญญา — ปัจจุบันลงนามสัญญาครบถ้วนแล้ว

  • ความก้าวหน้างานโยธาประมาณ 97% (ข้อมูล ณ ตุลาคม 2565)
  • เหลืออีก 2 ตอน: ตอน 4 วังน้อย (ส.ค. 2569) และตอน 21 มวกเหล็ก-ปากช่อง (ภายในปี 2569)

สัญญา PPP O&M: ลงนามเมื่อวันที่ 29 กันยายน 2564 — อยู่ระหว่างก่อสร้างงานระบบ ปัจจุบันคืบหน้าร้อยละ 91.05 (เมษายน 2569)

รูปแบบการจัดเก็บค่าผ่านทาง

โครงการ M6 ใช้ระบบจัดเก็บค่าผ่านทางแบบปิด (Closed System) คิดค่าธรรมเนียมตามระยะทางที่ใช้จริง โดยมีช่องทางดังนี้

  • MTC: ช่องทางเงินสด (Manual Toll Collection)
  • M-Flow: ระบบไม่มีไม้กั้น (Multi-lane Free Flow) — อยู่ระหว่างติดตั้ง

อัตราค่าผ่านทาง (แนะนำ)

ประเภทรถ อัตราแรกเข้า อัตรากิโลเมตรละ
🚗 รถยนต์ 4 ล้อ 10 บาท 1.25 บาท/กม.
🚐 รถยนต์ 6 ล้อ 16 บาท 2.00 บาท/กม.
🚛 มากกว่า 6 ล้อ 23 บาท 2.88 บาท/กม.

ที่มา: doh-motorway.com

ระบบการบริหารจัดการ

โครงการได้ออกแบบระบบต่างๆ เพื่อความสะดวก รวดเร็ว ปลอดภัยของผู้ใช้ทาง:

1) ระบบควบคุมการจราจร (Traffic Control Surveillance System)

  • ระบบกล้องโทรทัศน์วงจรปิด (CCTV) — ตรวจตราสภาพจราจรตลอดสายทาง
  • ระบบโทรศัพท์ฉุกเฉิน (ETS) — ผู้ใช้ทางติดต่อเจ้าหน้าที่เมื่อต้องการความช่วยเหลือ
  • ระบบป้ายปรับเปลี่ยนข้อความ (VMS) — แสดงข้อมูลแนะนำและเตือนผู้ใช้ทาง
  • ระบบตรวจนับจำนวนยานพาหนะ (VDS) — ทุกช่องจราจร
  • ระบบคอมพิวเตอร์ควบคุมจราจร (CCS) — ศูนย์ควบคุมกลาง
  • ระบบเครือข่ายสื่อสารข้อมูลใยแก้วนำแสง (Fiber Optic)

2) ระบบชั่งน้ำหนัก

ระบบชั่งน้ำหนักบริเวณด่านเก็บค่าผ่านทาง เพื่อคัดกรองรถบรรทุกที่บรรทุกน้ำหนักเกิน ประกอบด้วยระบบชั่งแบบเคลื่อนที่ (WIM) และแบบจอดชั่ง (Static Weighbridge)

3) ระบบกู้ภัย

ออกแบบให้มีระบบกู้ภัยตลอดสายทาง เพื่ออำนวยความปลอดภัยและช่วยเหลือผู้ใช้ทางในยามฉุกเฉิน

ที่พักริมทาง (Rest Area)

มีที่พักริมทางและสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้ใช้ทาง จำนวน 8 แห่ง ตลอดแนวเส้นทาง — อยู่ระหว่างการหาผู้ร่วมลงทุน (PPP Rest Area)

มาตรการลดผลกระทบสิ่งแวดล้อม

รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติเมื่อปี พ.ศ. 2549 และได้รับการทบทวนเมื่อปี พ.ศ. 2559-2560 เนื่องจากสภาพแวดล้อมในพื้นที่โครงการเปลี่ยนแปลงไป

🎯 เป้าหมายการเปิดให้บริการ

🗓️ ทดลองให้บริการตลอดสายทั้ง 2 ทิศทาง — ตั้งแต่เทศกาลปีใหม่ 2570
✅ เปิดให้บริการเต็มรูปแบบ — ภายในปี 2570

🔗 ข้อมูลอ้างอิง